Vorming van het Europa van de vijftein

In een wereld die verscheurd is door de oorlog worden vanaf 1944 te midden het puin de eerste voorbereidingen voor een douane- en economische unie gelegd met de oprichting van de Benelux (België, Nederland, Luxemburg).
In 1949 daagt de idee van een eengemaakt Europa onder impuls van grootheden zoals de Belg Paul-Henri Spaak en de Fransen Robert Schuman en Jean Monnet.

In 1951 richten de Benelux, Frankrijk, Duitsland en Italië de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) op en in 1952 de Europese Defensiegemeenschap. In 1957 wordt in het kader van het Verdrag van Rome de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (EURATOM) en de Europese Economische Gemeenschap (EEG) opgericht. In 1965 bepaalt het Verdrag van Brussel dat er voor de drie gemeenschappen (EGKS, EURATOM en EEG) een enkele commissie en raad komt.

De zes oprichters van de Europese Unie in 1957 (België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland) krijgen in 1972 het gezelschap van Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, in 1981 van Griekenland en in 1986 van Spanje en Portugal.

In 1985 verdwijnen met de ondertekening van de verdragen van Schengen door de Benelux, Frankrijk en Duistland, de grenscontroles geleidelijkaan en komt er vrij verkeer van personen. De Europese Akte effent in 1986 het pad voor een eengemaakte Europese markt en voor de ontwikkeling van een nieuw beleid (onderzoek, gezondheid, technologie…) en zorgt voor nieuwe werkingsprocedures. Het Verdrag van Maastricht dat in 1992 wordt ondertekend, betekent de start van de economische, monetaire en politieke Unie.

In 1996 treden Oostenrijk, Finland en Zweden officieel tot de Unie toe ("Europa van de Vijftien"). In oktober 1997 wijzigt het Verdrag van Amsterdam alle voorgaande verdragen. Het legt sterker de nadruk op tewerkstellingsbeleid en rechten van de burgers, het vrije verkeer van personen en de geloofwaardige aanwezigheid van Europa in de wereld. Op 1 januari 1999 komt de euro, de eengemaakte munt; op 1 januari 2002 worden de euromunten en -biljetten in omloop gebracht.